TUS dla nastolatków w Poznaniu: komu pomaga trening

Trening umiejętności społecznych (TUS) pomaga nastolatkom, którym kontakty z rówieśnikami nie przychodzą same: tym, którzy nie wiedzą, jak zacząć rozmowę i dołączyć do grupy, wybuchają złością w konflikcie, są odrzucani albo wycofani, a także młodzieży z ADHD i w spektrum autyzmu. Na TUS nastolatek ćwiczy konkretne zachowania krok po kroku, w bezpiecznych warunkach, z trenerem i rówieśnikami, a potem przenosi je do szkoły i domu. To nauka umiejętności, nie terapia przyczyn, dlatego zwykle zaczyna się od konsultacji, na której trener sprawdza, czy TUS jest dla nastolatka dobrym wyborem.

Z tego tekstu dowiesz się, komu TUS pomaga, czego uczy, jak wygląda pojedyncze zajęcie, po czym poznać, że Twój nastolatek mógłby skorzystać, i ile kosztuje trening w Centrum Psychoterapii Livanti w Poznaniu.

Najważniejsze w skrócie:

  • TUS uczy konkretnych umiejętności: rozmowy, proszenia o pomoc, radzenia sobie ze złością, odmawiania, rozwiązywania konfliktów.
  • Pomaga nastolatkom nieśmiałym, odrzucanym, impulsywnym, z ADHD i w spektrum autyzmu.
  • Uczy przez ćwiczenie, nie przez wykład: pokaz, odgrywanie scenek, informacja zwrotna, zadanie do przećwiczenia w realnym życiu.
  • Metoda wywodzi się z programu Skillstreaming Arnolda Goldsteina, a dla młodzieży w spektrum autyzmu przebadano m.in. program PEERS z UCLA.
  • W Livanti TUS prowadzą Katarzyna Krupczyńska i Mikołaj Nizio. Konsultacja przed TUS: 160 zł, pakiet TUS: 1 920 zł za 12 zajęć.
  • Katarzyna Krupczyńska prowadzi także TUS dla osób ze spektrum autyzmu.

Czym jest trening umiejętności społecznych

TUS to uporządkowany sposób uczenia zachowań społecznych tak, jak uczy się jazdy na rowerze: przez pokaz, próbę i poprawki. Podstawy metody opisał amerykański psycholog Arnold P. Goldstein w programie Skillstreaming, opisanym m.in. w podręczniku „Skillstreaming the Adolescent”. Jego zespół rozbudował to podejście w programie Aggression Replacement Training (ART), który łączy trening umiejętności z nauką kontroli złości.

Ważne rozróżnienie: TUS nie szuka przyczyn trudności w przeszłości i nie zastępuje psychoterapii. Uczy, co konkretnie zrobić w sytuacji, która dziś sprawia kłopot. Jeśli za trudnościami stoi na przykład depresja albo silny lęk, trener powie o tym na konsultacji i zaproponuje inną formę pomocy albo pracę równoległą.

TUS najczęściej prowadzi się w małych grupach, bo umiejętności społeczne najlepiej ćwiczy się z rówieśnikami. O tym, jak działają zajęcia grupowe, piszemy w tekście: razem można więcej, zajęcia grupowe.

Komu pomaga TUS

TUS pomaga przede wszystkim nastolatkom, którzy chcą mieć dobre relacje z rówieśnikami, ale nie wiedzą jak albo coś im w tym przeszkadza.

Kto Z czym przychodzi Czego uczy się na TUS
Nastolatek nieśmiały, wycofany Nie odzywa się w grupie, nie ma z kim spędzać przerw Zaczynanie rozmowy, dołączanie do grupy, mówienie o sobie
Nastolatek impulsywny, wybuchowy Kłótnie, bójki, uwagi od nauczycieli Rozpoznawanie złości, zatrzymanie się, rozwiązywanie konfliktu bez agresji
Nastolatek z ADHD Przerywa, nie czeka na swoją kolej, traci kolegów Słuchanie, czekanie, odczytywanie reakcji innych
Nastolatek w spektrum autyzmu Nie rozumie żartów i niepisanych zasad, czuje się „inny” Rozmowa na wspólny temat, odczytywanie sygnałów, radzenie sobie z dokuczaniem
Nastolatek odrzucany lub wyśmiewany Jest celem żartów, nie potrafi zareagować Asertywne reagowanie, proszenie o pomoc dorosłego, budowanie przyjaźni
Nastolatek łatwo ulegający presji Robi to, co każe grupa, nawet wbrew sobie Odmawianie, wyrażanie własnego zdania

Dla młodzieży w spektrum autyzmu wytyczne NICE CG170 zalecają rozważenie grupowych programów uczenia umiejętności społecznych. Jednym z najlepiej przebadanych jest PEERS, opracowany na Uniwersytecie Kalifornijskim w Los Angeles (UCLA) przez Elizabeth Laugeson i Freda Frankela. Więcej o pierwszych krokach przy autyzmie w tekście: dziecko w spektrum autyzmu, pierwsze kroki.

Jak wygląda zajęcie TUS: krok po kroku

Każda umiejętność jest rozłożona na małe kroki i ćwiczona tak długo, aż zaczyna wychodzić naturalnie. Typowy schemat zajęcia w metodzie Goldsteina:

  1. Wybór umiejętności. Na przykład „jak odmówić koledze”.
  2. Rozbicie na kroki. Trener z grupą zapisuje kroki: spokojnie powiedz „nie”, podaj powód, zaproponuj coś innego, odejdź, jeśli dalej naciska.
  3. Pokaz. Trener pokazuje, jak to wygląda w praktyce, na scence z życia nastolatków.
  4. Odgrywanie ról. Każdy uczestnik ćwiczy umiejętność w scence dopasowanej do jego sytuacji, na przykład w szkole, na boisku, w grupie na komunikatorze.
  5. Informacja zwrotna. Grupa i trener mówią, co się udało i co poprawić. Najpierw mocne strony.
  6. Zadanie do przećwiczenia. Uczestnik ma użyć umiejętności w realnej sytuacji przed kolejnym zajęciem.
  7. Omówienie zadania. Na początku następnego zajęcia grupa sprawdza, co zadziałało, a co nie.

Ten ostatni krok jest najważniejszy. Umiejętność, której nastolatek nie przećwiczył poza salą, zostaje na sali.

Po czym poznać, że Twój nastolatek skorzystałby z TUS

Warto rozważyć TUS, gdy trudności w relacjach powtarzają się w różnych miejscach i trwają, a nie dotyczą jednej kłótni. Sygnały:

  • Nie ma ani jednego kolegi, z którym spotyka się poza szkołą.
  • Nauczyciele często zgłaszają konflikty, kłótnie albo bójki.
  • Mówi: „nikt mnie nie lubi”, „nie wiem, o czym z nimi gadać”.
  • Na przerwach jest sam, w grupowych projektach nikt go nie wybiera.
  • Reaguje złością na drobiazgi, a potem żałuje.
  • Ma rozpoznane ADHD albo jest w spektrum autyzmu i chciałby mieć przyjaciół.
  • Ucieka w świat online, bo tam „jest łatwiej”.

Jeśli nastolatkowi dokuczają, pamiętaj: TUS uczy reagować, ale nie zwalnia dorosłych z obowiązku zatrzymania przemocy.

Jak przygotować nastolatka do TUS

Nastolatek korzysta z TUS najbardziej wtedy, gdy przychodzi z własnej decyzji, a nie za karę.

  1. Mów o celu, nie o problemie. Zamiast „masz kłopoty z kolegami” powiedz „to zajęcia, na których ćwiczy się, jak łatwiej dogadywać się z ludźmi”.
  2. Daj mu wybór. Zaproponuj konsultację i niech po niej sam powie, co o tym myśli.
  3. Nie pytaj po każdym zajęciu o szczegóły. Zapytaj krótko: „Czego dziś się nauczyliście?”
  4. Pomóż w zadaniach. Stwórz okazje do ćwiczenia: rodzinne spotkanie, wyjście z kolegą, rozmowa z kasjerem.
  5. Doceniaj próby, nie tylko efekty. „Widziałem, że spróbowałeś zagadać. To było odważne.”

Jak wygląda konsultacja w Centrum Psychoterapii Livanti

W Centrum Psychoterapii Livanti przy ul. Mikołaja Reja 5/2 w Poznaniu trening umiejętności społecznych prowadzą:

  • Katarzyna Krupczyńska, psycholog o specjalności klinicznej, psycholog dziecięcy, trenerka TUS, także TUS dla osób ze spektrum autyzmu. Pracuje m.in. z regulacją emocji i relacjami rówieśniczymi. Przyjmuje dzieci i młodzież 3-18 lat.
  • Mikołaj Nizio, psycholog kliniczny, psycholog dziecięcy i psycholog sportu, trener TUS. Był psychologiem szkolnym w Szkole Podstawowej nr 59 w Poznaniu i trenerem piłki nożnej dzieci. Pracuje m.in. z autyzmem, ADHD, hejtem i zaburzeniami cyfrowymi. Przyjmuje dzieci i młodzież 5-18 lat.
Usługa Cena
Konsultacja przed TUS 160 zł
Pakiet TUS 1 920 zł za 12 zajęć
Konsultacja psychologiczna (Krupczyńska, Nizio) 180 zł

Spotkanie trwa 50 minut. Osoba poniżej 18 lat przychodzi na pierwsze spotkanie z opiekunem. Na konsultacji przed TUS trener pyta, w jakich sytuacjach nastolatek ma trudności, jak radzi sobie w szkole i w domu, czego on sam chciałby się nauczyć. Rozmawia też z nastolatkiem bez rodzica. Na koniec mówi, czy TUS jest dobrym wyborem i nad jakimi umiejętnościami warto pracować, albo proponuje inną formę pomocy. Więcej o treningu na stronie TUS w Livanti, ceny w cenniku.

Najczęstsze pytania

Czy TUS to to samo co terapia?

Nie. TUS to nauka konkretnych umiejętności przez ćwiczenie. Terapia szuka przyczyn trudności i pracuje z emocjami głębiej. Czasem nastolatek korzysta z obu form, a o tym, co jest potrzebne, mówi trener na konsultacji.

Mój syn nie chce iść na zajęcia z obcymi. Co robić?

Zacznij od samej konsultacji. To rozmowa z trenerem, a nie zajęcia w grupie. Wiele nastolatków po poznaniu trenera i usłyszeniu, jak wyglądają zajęcia, zmienia zdanie. Nie zmuszaj, tylko daj wybór.

Czy TUS pomoże dziecku w spektrum autyzmu?

Może pomóc, jeśli program jest dopasowany do jego potrzeb. Wytyczne NICE CG170 zalecają rozważenie grupowych programów uczenia umiejętności społecznych dla dzieci i młodzieży w spektrum. W Livanti TUS dla osób ze spektrum autyzmu prowadzi Katarzyna Krupczyńska.

Czy rodzic dowie się, nad czym nastolatek pracuje?

Tak, w ogólnym zakresie. Trener powie, jakie umiejętności są ćwiczone i jak możesz pomóc w domu. Szczegóły scenek i rozmów w grupie zostają w grupie.

Źródła

  • A. P. Goldstein, E. McGinnis, „Skillstreaming the Adolescent: New Strategies and Perspectives for Teaching Prosocial Skills”, wydanie poprawione, 1997.
  • A. P. Goldstein, B. Glick, J. C. Gibbs, „Aggression Replacement Training: A Comprehensive Intervention for Aggressive Youth”, wydanie poprawione, 1998.
  • E. A. Laugeson, F. Frankel, „Social Skills for Teenagers with Developmental and Autism Spectrum Disorders: The PEERS Treatment Manual”, 2010.
  • NICE, wytyczne CG170 „Autism spectrum disorder in under 19s: support and management”, 2013.
  • Zespół i cennik Centrum Psychoterapii Livanti, livanti.pl, stan na listopad 2026.

Jeśli Twój nastolatek chce lepiej dogadywać się z rówieśnikami, konsultację przed TUS umówisz w Centrum Psychoterapii Livanti w Poznaniu pod numerem 537 800 490 albo przez stronę livanti.pl.

Przewijanie do góry
Livanti
Przegląd prywatności

Ta strona korzysta z ciasteczek, aby zapewnić Ci najlepszą możliwą obsługę. Informacje o ciasteczkach są przechowywane w przeglądarce i wykonują funkcje takie jak rozpoznawanie Cię po powrocie na naszą stronę internetową i pomaganie naszemu zespołowi w zrozumieniu, które sekcje witryny są dla Ciebie najbardziej interesujące i przydatne.