Dysleksja czy coś innego? Trudności w nauce dziecka, Poznań

Trudności w nauce u dziecka wskazują na dysleksję wtedy, gdy dotyczą głównie czytania i pisania, utrzymują się mimo zwykłej nauki i ćwiczeń, a w innych obszarach dziecko radzi sobie dobrze. Jeśli kłopoty obejmują wszystkie przedmioty, pojawiły się nagle albo idą w parze z lękiem, rozkojarzeniem lub niechęcią do szkoły, przyczyna jest zwykle inna: ADHD, lęk, wada wzroku lub słuchu, trudna sytuacja w domu. Opinię o dysleksji wydaje poradnia psychologiczno-pedagogiczna. Psycholog w gabinecie w Poznaniu pomaga odróżnić jedno od drugiego i kieruje tam, gdzie trzeba.

Według DSM-5-TR specyficzne zaburzenia uczenia się dotyczą 5-15 % dzieci w wieku szkolnym. To znaczy, że w przeciętnej klasie jest 1-4 takich uczniów.

Z tego tekstu dowiesz się, czym jest dysleksja, jak odróżnić ją od innych przyczyn, jak krok po kroku uzyskać opinię z poradni i w czym pomaga psycholog w gabinecie.

Najważniejsze w skrócie:

  • Dysleksja: trudności w czytaniu i pisaniu u dziecka, które poza tym rozwija się prawidłowo. Nie jest kwestią lenistwa ani inteligencji.
  • Trudności we wszystkich przedmiotach, nagłe albo z lękiem i rozkojarzeniem, to zwykle coś innego: ADHD, lęk, wzrok, słuch, sytuacja w domu.
  • Opinię o dysleksji wydaje publiczna poradnia psychologiczno-pedagogiczna: bezpłatnie, bez skierowania, na wniosek rodzica.
  • Opinia o specyficznych trudnościach w uczeniu się: nie wcześniej niż po klasie III i nie później niż do końca szkoły podstawowej.
  • Gabinet Livanti nie wydaje opinii o dysleksji. Psycholog pomaga ustalić, skąd biorą się trudności, i mówi, dokąd iść dalej. Konsultacja 180-200 zł za 50 minut.

Czym jest dysleksja, a czym nie jest

Dysleksja rozwojowa to specyficzna trudność w nauce czytania i pisania u dziecka o prawidłowym rozwoju umysłowym. W ICD-11 to rozwojowe zaburzenie uczenia się z upośledzeniem czytania (6A03.0). W języku potocznym „dysleksja” obejmuje kilka rzeczy:

Nazwa Czego dotyczy Jak to wygląda w zeszycie
Dysleksja Czytanie Czyta wolno, gubi linijki, zgaduje wyrazy po pierwszych literach, nie pamięta, co przeczytało
Dysortografia Pisownia Błędy ortograficzne mimo znajomości zasad, opuszczanie i przestawianie liter, mylenie b-d, p-g
Dysgrafia Pismo Pismo nieczytelne, nierówne, dziecko męczy się przy pisaniu, pisze bardzo wolno
Dyskalkulia Liczenie Myli cyfry, nie rozumie wartości liczb, liczy na palcach dłużej niż rówieśnicy

Dysleksja nie jest lenistwem, brakiem inteligencji ani chorobą, którą się leczy. To inny sposób przetwarzania języka, który wymaga innego sposobu nauki.

Dysleksja czy coś innego: na co patrzeć

Co widzisz Bliżej dysleksji Bliżej innej przyczyny
Których przedmiotów dotyczy Głównie polski, języki obce, czytanie poleceń Wszystkich przedmiotów, także odpowiedzi ustnych
Od kiedy Od początku nauki czytania, klasa I-II Nagle, po zmianie szkoły, rozwodzie, chorobie
Rozumienie ze słuchu Dobre: rozumie, gdy ktoś czyta na głos Słabe także ze słuchu albo dziecko się „wyłącza”
Emocje Frustracja przy czytaniu i pisaniu Lęk przed szkołą, bóle brzucha rano, płacz, niechęć do wyjścia

Żadna pojedyncza cecha nie rozstrzyga. Rozstrzyga pełna diagnoza.

Inne przyczyny trudności w nauce

W gabinecie za „problemami z nauką” najczęściej kryją się:

  • ADHD. Dziecko wie, ale nie dokończy, zgubi, zapomni. Trudności dotyczą organizacji, nie czytania. Więcej: ADHD u dziecka.
  • Lęk szkolny. Dziecko umie, ale przy tablicy albo na sprawdzianie „ma pustkę”. Rano boli je brzuch. Więcej: dziecko nie chce chodzić do szkoły.
  • Wada wzroku lub słuchu. Dziecko nie widzi tablicy albo nie słyszy połowy lekcji. Badanie u okulisty i laryngologa to pierwszy, najtańszy krok.
  • Spektrum autyzmu. Dziecko czyta świetnie, ale nie rozumie polecenia „opisz, co czuje bohater”. Trudności dotyczą rozumienia intencji, nie liter.
  • Sytuacja w domu lub w klasie. Rozwód, choroba, przemoc rówieśnicza. Głowa zajęta czymś innym nie ma miejsca na ortografię.

Część z tych przyczyn występuje razem. Dziecko z dysleksją po latach porażek często ma też lęk przed szkołą.

Ryzyko dysleksji u młodszych dzieci

Opinię o dysleksji wydaje się dopiero po klasie III, ale sygnały widać wcześniej. Prof. Marta Bogdanowicz opracowała Skalę Ryzyka Dysleksji dla dzieci w wieku 6-7 lat. Zwróć uwagę, jeśli dziecko w zerówce lub klasie I ma trudności z rymowaniem, myli podobne litery, późno zaczęło mówić, nie lubi rysować albo myli stronę prawą i lewą. W klasach I-III poradnia może stwierdzić ryzyko dysleksji i zalecić ćwiczenia, zanim trudności się utrwalą.

Poradnia psychologiczno-pedagogiczna i opinia o dysleksji: krok po kroku

  1. Zapytaj w sekretariacie szkoły, która poradnia Was obsługuje. W Poznaniu działa kilka publicznych poradni, każda ma swój rejon. Diagnoza jest bezpłatna i bez skierowania.
  2. Złóż wniosek jako rodzic. Nie potrzebujesz zgody szkoły. Warto dołączyć opinię nauczyciela i zeszyty dziecka.
  3. Poczekaj na termin. Od kilku tygodni do kilku miesięcy. W tym czasie zrób badanie wzroku i słuchu.
  4. Badanie w poradni. Zwykle 2-3 spotkania: badanie psychologiczne, pedagogiczne (czytanie, pisanie, ortografia) i w razie potrzeby logopedyczne.
  5. Odbierz opinię. Zawiera rozpoznanie i zalecenia dla szkoły i domu. Opinię o specyficznych trudnościach w uczeniu się poradnia może wydać nie wcześniej niż po ukończeniu klasy III i nie później niż do końca szkoły podstawowej.
  6. Zanieś opinię do szkoły. Szkoła ma obowiązek dostosować wymagania: wydłużony czas na sprawdzianach, ocenianie treści, a nie ortografii, dostosowane warunki na egzaminie ósmoklasisty.
  7. Zacznij terapię pedagogiczną. Opinia bez ćwiczeń nic nie zmienia. Zajęcia organizuje szkoła lub poradnia.

W czym pomaga psycholog w Centrum Psychoterapii Livanti

Gabinet nie wydaje opinii o dysleksji. To robi poradnia. Psycholog w Livanti przy ul. Mikołaja Reja 5/2 w Poznaniu jest potrzebny wcześniej i obok: gdy nie wiesz, czy to w ogóle dysleksja, gdy termin w poradni jest odległy albo gdy do trudności w nauce dołączyły lęk, złość, wycofanie.

Z dziećmi z trudnościami szkolnymi pracują Julia Czarnecka, psycholożka, trudności emocjonalne, ADHD, psychoedukacja rodziców (180 zł za 50 minut), Gabriela Wawrzyniak, psycholożka kliniczna dzieci i młodzieży, koncentracja, lęk (200 zł, gabinet i online), oraz Katarzyna Krupczyńska, psycholożka kliniczna i trenerka TUS, młodsze dzieci, adaptacja w szkole i relacje w klasie.

Pierwsze spotkanie jest z rodzicami: od kiedy są trudności, czego dotyczą, co mówi szkoła. Potem spotkanie z dzieckiem. Na tej podstawie psycholog mówi, co najprawdopodobniej stoi za trudnościami, czy iść do poradni po pełną diagnozę, czy najpierw do okulisty, laryngologa lub na diagnozę ADHD, i jak w tym czasie wspierać dziecko w domu. Jeśli z trudnościami idą w parze lęk albo problemy z emocjami, pracuje z nimi równolegle.

Najczęstsze pytania

Czy mogę zrobić diagnozę dysleksji prywatnie, szybciej?

Diagnozę może przeprowadzić także niepubliczna poradnia psychologiczno-pedagogiczna z odpowiednimi uprawnieniami. Gabinet psychologiczny, który nie jest poradnią, opinii nie wydaje.

Dziecko jest w klasie II. Czy to za wcześnie?

Na opinię o dysleksji tak, na działanie nie. Poradnia może stwierdzić ryzyko dysleksji i zalecić ćwiczenia. Im wcześniej, tym lepiej, bo trudności w czytaniu w klasie II stają się w klasie V niechęcią do całej szkoły.

Czy opinia o dysleksji oduczy dziecko starania?

Nie. Dostosowanie wymagań nie zwalnia z nauki, zmienia tylko sposób sprawdzania wiedzy. Dziecko z dysleksją pracuje nad tym samym materiałem dłużej niż rówieśnicy. Opinia wyrównuje szanse, nie obniża poprzeczki.

Co jeśli poradnia nie stwierdzi dysleksji?

To ważna informacja: trudności mają inną przyczynę. Poradnia zwykle wskazuje jaką i co dalej. Jeśli nie, konsultacja psychologa pomoże ustalić, czy to lęk, uwaga, relacje w klasie czy coś innego.

Źródła

  • American Psychiatric Association, DSM-5-TR, „Specific Learning Disorder”, 2022 (częstość 5-15 % dzieci w wieku szkolnym).
  • WHO, Międzynarodowa Klasyfikacja Chorób ICD-11, rozwojowe zaburzenie uczenia się (6A03).
  • Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 22 lutego 2019 r. w sprawie oceniania, klasyfikowania i promowania uczniów i słuchaczy w szkołach publicznych (terminy wydania opinii o specyficznych trudnościach w uczeniu się).
  • M. Bogdanowicz, „Ryzyko dysleksji. Problem i diagnozowanie”, Harmonia, 2002 (Skala Ryzyka Dysleksji); Polskie Towarzystwo Dysleksji, ptd.edu.pl.
  • Cennik i zespół Centrum Psychoterapii Livanti, livanti.pl, stan na październik 2026.

Jeśli nie wiesz, skąd biorą się trudności Twojego dziecka w nauce, konsultację możesz umówić w Centrum Psychoterapii Livanti w Poznaniu pod numerem 537 800 490 albo przez stronę livanti.pl.

Przewijanie do góry
Livanti
Przegląd prywatności

Ta strona korzysta z ciasteczek, aby zapewnić Ci najlepszą możliwą obsługę. Informacje o ciasteczkach są przechowywane w przeglądarce i wykonują funkcje takie jak rozpoznawanie Cię po powrocie na naszą stronę internetową i pomaganie naszemu zespołowi w zrozumieniu, które sekcje witryny są dla Ciebie najbardziej interesujące i przydatne.